Biegasz przez cały rok? Sprawdź, co wdychasz jesienią i zimą trenując na „świeżym” powietrzu.

Świadomość niebezpieczeństwa związanego ze smogiem rośnie z roku na rok – niestety tak samo jak poziom zanieczyszczeń w powietrzu w okresie od listopada do marca. Zgodnie z raportem WHO wśród 50 najbardziej zanieczyszczonych miast Unii Europejskiej aż 36 znajduje się w naszym kraju, stawiając Polskę na czele tego niechlubnego rankingu. Co więcej, aż 72% polskich miast przekracza normy Unii Europejskiej dotyczące zanieczyszczenia powietrza – gorzej jest tylko w Bułgarii…  Czy smog jest faktycznie aż tak straszny, jak go malują?

Co się czai w „świeżym” powietrzu?

Są dni, kiedy smog widać gołym okiem, ale świadomość tego, co dokładnie nas truje jest nadal niska. Oprócz ozonu, tlenku węgla, dwutlenku azotu i siarki oraz metali ciężkich, zanieczyszczone powietrze to także źródło kancerogennych pyłów PM10 oraz PM2,5. PM10 to mieszanina zawieszonych w powietrzu cząstek o średnicy mniejszej niż 10 µm (mikrometr), a w przypadku PM2,5 – mniejszych niż 2,5 µm (dla porównania –ludzki włos ma przekrój ok. 70 µm). Pyły zawieszone są wyjątkowo niebezpieczne, ponieważ z łatwością dostają się do organizmu – cząstki PM10 prosto z górnych dróg oddechowych do płuc, a PM2,5 wdzierają się do pęcherzyków płucnych, a stamtąd mogą się dostać nawet do krwioobiegu.

Zgodnie z badaniami wysokie stężenie pyłu PM10 ma wpływ głównie na umieralność „nagłą”, podczas gdy pył PM2,5 prowadzi do umieralności „odroczonej”, spowodowanej długotrwałym wdychaniem zanieczyszczeń. Pyły zawieszone stanowią największe zagrożenie dla układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego – mogą prowadzić do przedwczesnej śmierć osób z chorobami serca oraz płuc, a także do czasowych problemów zdrowotnych, powodują m.in.: bóle głowy, podrażnienia układu oddechowego i oczu, trudności z oddychaniem oraz nasilenie objawów astmy. Zgodnie z ubiegłorocznym raportem NIK-u z powodu zanieczyszczenia powietrza pyłem PM2,5 w Polsce przedwcześnie umiera ok. 46 000 osób rocznie!

Biegać, czy nie biegać – oto jest pytanie

Jak wyjaśnia dr hab. Monika Łopuszańska-Dawid w artykule „Zanieczyszczenia powietrza, a zdrowie i aktywność fizyczna wysiłek fizyczny prowadzi nie tylko do przyspieszonego oddechu, ale także do wzmożonej wentylacji. Podczas intensywnej aktywności fizycznej przyswajamy od 10 do 20 razy więcej powietrza niż osoby niećwiczące, a co za tym idzie – nawet do 20 razy więcej pyłów zawieszonych i metali ciężkich. Ponadto biegając, zazwyczaj oddychamy ustami, a nie nosem, który w naturalny sposób filtruje powietrze, oczyszczając je choć z części niebezpiecznych substancji. W tej sytuacji ciężko powiedzieć, że sport to zdrowie.

Co do zasady zgadzasz się, że smog jest niebezpieczny, ale dalej masz wątpliwości, czy naprawdę musisz ograniczyć ruch na zewnątrz? Przecież prowadzisz zdrowy styl życia i nigdy nie miałeś/aś problemów ani z sercem, ani z płucami. W takiej sytuacji odpowiedz sobie na pytanie, czy w trakcie treningu wypaliłbyś/abyś kilka papierosów jeden po drugim. W zanieczyszczonym powietrzu unosi się także benzo(a)piren – jedna z głównych substancji rakotwórczych dymu tytoniowego! Zgodnie z wyżej wspomnianym raportem NIK-u ze wszystkich składników smogu, to właśnie poziom benzo(a)pirenu jest w Polsce najczęściej przekraczany. Dlatego też jego stężenie w powietrzu często porównuje się do liczby wypalonych papierosów. Niby nie palisz, a jednak…

Bezsmogowa alternatywa

W okresie jesienno-zimowym najzdrowszym rozwiązaniem będzie przeniesienie aktywności fizycznej do klimatyzowanych klubów sportowych. Większość sportów uprawianych na powietrzu można z powodzeniem kontynuować na siłowni. Często jeździć na rowerze? Wypróbuj cycling. Regularnie biegasz? Trening wykonasz także na bieżni. W ofercie klubów sportowych znajdziesz także mnóstwo zajęć grupowych, począwszy od zajęć wytrzymałościowych oraz siłowych, poprzez modelujące sylwetkę i prozdrowotne, kończąc na sztukach walki i zajęciach tanecznych.

Jeżeli jednak nie chcesz całkowicie zrezygnować z treningów na powietrzu, przestrzegaj kilku kluczowych zasad, dzięki którym zmniejszysz szkodliwe działanie smogu na swój organizm:

  • zawsze sprawdzaj poziom zanieczyszczenia powietrza – rezygnuj z treningu, gdy jest wysoki
  • trenuj w godzinach wczesnoporannych lub późnowieczornych – poziom zanieczyszczenia jest wtedy niższy
  • wybieraj umiarkowany wysiłek, by unikać wzmożonej wentylacji
  • zawsze przemieszczaj się z wiatrem, nie pod wiatr, unikając zatłoczonych ulic szczególnie w godzinach szczytu
  • rozważ zakup maski antysmogowej wysokiej jakości

I niech ci sport zawsze wychodzi na zdrowie!